หน่วยที่ 8 เก็บผลผลิตและจำหน่ายเห็ดหอม

หน่วยที่ 8 เก็บผลผลิตและจำหน่ายเห็ดหอม

         เห็ดหอมเป็นเห็ดที่มีราคาแพง  มีต้นทุนในการผลิตค่อนข้างสูง  การเก็บดอกเห็ดหอมต้องเก็บในระยะที่ตลาดต้องการ  มีการคัดขนาดดอกเห็ด และจำหน่ายในราคาที่เหมาะสม

1.  การเก็บดอกเห็ดหอม
 การเก็บดอกเห็ดหอมเพื่อให้ได้ดอกเห็ดที่สวยแข็งแรงและทนทานต่อการเก็บรักษาและขนส่ง  คือ ระยะที่ขอบหมวกเห็ดเริ่มคลี่ออกจากก้าน  อย่างไรก็ตามดอกเห็ดที่บานกว่าจะมีน้ำหนักมากและคาดว่าจะมีคุณสมบัติทางยาสูง  หากตลาดต้องการก็ไม่ควรเก็บในระยะดอกตูมเกินไป  ระยะที่เหมาะสมในการเก็บเกี่ยวคือ ดอกที่บาน 30-50 %  โดยสังเกตว่าขอบหมวกเห็ดยังงุ้มอยู่ลักษณะคล้ายร่ม  แต่หากเห็ดดอกเล็กมากควรเก็บทันทีที่เห็นครีบใต้หมวก  สำหรับดอกที่บานเต็มที่แล้วจะบางฉีกขาดง่าย  รสชาติไม่อร่อย  ไม่เป็นที่นิยมของผู้บริโภค การเก็บเกี่ยวดอกเห็ดควรเก็บโดยใช้มือเด็ดก้านดอกออกจากก้อนเห็ดเบา ๆ อย่าให้มีขี้เลื่อยหลุดออกมา  หรือมีก้านเห็ดเหลือติดอยู่  ซึ่งจะทำให้เกิดราเขียวทำลายก้อนเชื้อเห็ดได้  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่มีอากาศร้อน ในฤดูร้อนเห็ดจะบานเร็ว  แต่ในฤดูหนาวเห็ดจะบานช้า  ถ้าจะเก็บเกี่ยวเห็ดในระยะที่ดอกบาน 30-50 %  สามารถเก็บเห็ดวันละ 1 ครั้ง  เช้าหรือเย็นก็ได้  แต่อาจจะมีบางดอกที่จะเริ่มบานเกินไปก็ให้เก็บดอกที่บานมากแล้วอีก 1 ครั้ง  หลังจากเก็บเกี่ยวแล้วควรตัดก้านและนำส่งตลาด   ทันที  เนื่องจากดอกเห็ดหอมบอบบาง  เน่าง่ายมาก  ควรดูแลและเก็บรักษาอย่างระมัดระวัง  หลังจากเก็บเกี่ยว  ควรเก็บเห็ดก่อนแล้วจึงรดน้ำ  ทั้งนี้เพื่อให้ดอกเห็ดแห้งไม่ฉ่ำน้ำ  จะเก็บรักษาก่อนส่งถึงตลาดได้นาน  ในระยะที่มีดอกเห็ดหากให้น้ำบ่อยเกินไปดอกเห็ดชื้นเกินไปจะทำให้ช้ำง่ายและเน่าทันทีที่กระทบความร้อน  ควรเก็บดอกเห็ดโดยใช้ตะกร้าโปร่งอย่าให้ทับกันมาก  นำตะกร้ามาวางซ้อนไขว้กันไว้  ถ้าเห็ดชื้นมากให้ใช้พัดลมเป่าหรือวางให้ลมเย็นโกรกในร่ม  จากนั้นนำมาตัดก้านเห็ดออกให้สวยงาม  หากต้องการจะส่งดอกเห็ดหอมไปขายไกล ๆ ควรเก็บดอกเห็ดไว้ในห้องเย็นที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส สัก1 คืน  และขนส่งทางห้องเย็นบรรจุด้วยกล่องกระดาษมีรูระบายอากาศหรือนำออกจากห้องเย็นบรรจุในกล่องโฟมทันที  บรรจุแพ็คเจลความเย็น  แล้วปิดกล่องด้วยเทปพลาสติกรีบนำส่งตลาดทันที  การเก็บรักษาระหว่างรอการจำหน่ายสามารถเก็บในห้องเย็นที่อุณหภูมิไม่สูงเกิน  10  องศาเซลเซียส  ได้นานประมาณ 4-5 วัน  การบรรจุระหว่างขายควรใช้ถุงพลาสติกแบบที่เพาะเห็ดเจาะรูโดยรอบ  หรือวางเรียงบนถาดโฟมห่อพลาสติก
 

2.  การคัดขนาดดอกเห็ดหอม
 การคัดขนาดเห็ดหอม  นิยมจัดตามความสวยงาม  ได้แก่  ความกลม  ขนาด  และรอยช้ำหรือเน่าที่ผิวหมวก  จัดเป็นเกรดต่าง ๆ บรรจุแยกราคาขายต่างกัน  แต่การแยกเกรดจะทำให้เสียเวลาและทำให้ดอกเห็ดช้ำมากขึ้น  การแยกขนาดเห็ดสามารถใช้เกณฑ์  ดังต่อไปนี้
 เบอร์ 1 ขนาดใหญ่ (L) เส้นผ่าศูนย์กลาง  2.0-2.5 นิ้ว
 เบอร์ 2 ขนาดกลาง (M) เส้นผ่าศูนย์กลาง  1.5-2.0 นิ้ว
 เบอร์ 3 ขนาดเล็ก    (S) เส้นผ่าศูนย์กลาง  1.0-1.5 นิ้ว
 เบอร์ 4 ขนาดเล็กมาก (SS) เส้นผ่าศูนย์กลาง  เล็กกว่า 1.0 นิ้ว
 เบอร์ 5 เห็ดเสีย (UDG) ได้แก่ดอกเห็ดที่เสีย รูปร่างบิดเบี้ยว ไม่กลม

3.  การคำนวณต้นทุนการผลิตเห็ดหอม
 ต้นทุนการผลิตเห็ดหอม  คำนวณได้จาก  (1) วัตถุดิบ  (2) วัสดุอุปกรณ์  (3) เชื้อเพลิง  (4) เชื้อพันธุ์  และ(5) ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ
3.1  วัตถุดิบ
    1) ขี้เลื่อยไม้ยางพารา 100 กก. 150 บาท
    2) รำละเอียด   7 กก. 42 บาท
    3) น้ำตาลทราย 1 กก.  28 บาท
    4) ปูนขาว      1 กก.    3 บาท
    5) ยิปซัม   0.5 กก.    3 บาท
    6) ดีเกลือ  0.2 กก.    3 บาท
    7) ภูไมท์ ซัลเฟต  1 กก. 8 บาท
            รวมเป็นเงิน 237 บาท
3.2  วัสดุอุปกรณ์
    1) ถุงพลาสติก 1 กก. 65 บาท
   2)  คอขวดพลาสติก 200 อัน 30 บาท
   3)  ยางรัด 0.1 กก. 5 บาท
   4)  สำลีใยสังเคราะห์ 1 กก. 15 บาท
   5)  กระดาษ 1 กก. 5 บาท
        รวมเป็นเงิน 120 บาท
 3.3  เชื้อเพลิงสำหรับนึ่งก้อนเชื้อเห็ด 200 ก้อน 200 บาท
 3.4  เชื้อพันธุ์ 10 ขวด 100 บาท
 3.5  ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ
       1) ค่าน้ำ
       2) ค่าไฟฟ้า
       3) ค่าเสื่อมราคาทรัพย์สิน
       4) ค่าแรงงาน
       5) ค่าดอกเบี้ยธนาคาร
       6) ค่าความเสียหายระหว่างการผลิต
             รวมเป็นเงิน 385 บาท
 รวมเป็นต้นทุนสุทธิ 1,027 บาท
 ผลิตก้อนเชื้อเห็ดได้ 160 ก้อน(เสีย 10 %)
 ต้นทุนเฉลี่ยก้อนละ 6.42 บาท
 ก้อนเชื้อเห็ดหอม 1 ก้อนจะผลิตเห็ดหอมได้ประมาณ  150 – 200 กรัม

4.  การกำหนดราคาขาย
     ปัจจุบัน(พ.ศ.2553)ชมรมเพาะเห็ดหอมปากช่องได้กำหนดราคาจำหน่ายเห็ดหอมในอำเภอปากช่อง  จังหวัดนครราชสีมา  ราคาขายส่ง กิโลกรัมละ 150  บาท  ราคาขายปลีกกิโลกรัมละ 200 บาท  โดยบรรจุลงในถาดพลาสติกหรือถาดโฟมน้ำหนัก 200 กรัม จำหน่ายถาดละ 40 บาท
     ถ้าราคาเห็ดหอม  กก.  150  บาท  ผลผลิต 2 ขีด/ก้อน  รายได้  30  บาท  กำไร  23.58  บาท/ก้อน
     ถ้าราคาเห็ดหอม  กก.  200  บาท  ผลผลิต 2 ขีด/ก้อน  รายได้  40  บาท  กำไร  33.58 บาท/ก้อน

      โดยสรุปการเก็บดอกเห็ดหอมจะเก็บในระยะดอกบาน 30-50 เปอร์เซ็นต์  สังเกตจากขอบหมวกยังงุ้มอยู่ลักษณะคล้ายร่ม  การจำหน่ายเห็ดหอมจะจำหน่ายตามขนาดของดอกเห็ดโดยแยกออกเป็นเกรด 5 เกรดคือใหญ่  กลาง  เล็ก  เล็กมาก  และเห็ดเสีย  

ดูภาพประกอบ

https://supapongwk.files.wordpress.com/2010/04/unit8.ppt

คำถามท้ายเรื่อง

1.  สังเกตอย่างไรว่าดอกเห็ดหอมพร้อมที่จะเก็บเกี่ยว (2 คะแนน)

2.  ควรเก็บดอกเห็ดหอมเวลาใด (2 คะแนน)

3.  ประโยชน์ของการคัดขนาดดอกเห็ดดอกคืออะไร (2 คะแนน)

4.  หากต้องการดอกเห็ดหอม 10 กิโลกรัมต้องใช้ก้อนเชื้อเห็ดหอมในการเพาะกี่ก้อน (2 คะแนน)

5.  วิธีที่ทำให้จำหน่ายดอกเห็ดหอมได้ราคาสูงควรทำอย่างไร (2 คะแนน)

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: